Murłata: z czego, jakiego przekroju i jak ją zakotwić
Murłata to belka leżąca na szczycie ściany, do której mocuje się krokwie. Wykonuje się ją z suchego drewna iglastego, o przekroju dobranym w projekcie, a zakotwia w wieńcu śrubami lub prętami według projektu.
Czym jest murłata i po co jest?
Murłata to pozioma belka leżąca na wieńcu, czyli żelbetowym pasie wieńczącym ścianę, wzdłuż dłuższych boków budynku. Na niej opierają się dolne końce krokwi. Zbiera obciążenie z dachu i rozkłada je na ścianę, zamiast oddawać je punktowo w miejscach, gdzie stoją krokwie.
Murłatę stosuje się w tradycyjnej więźbie. W wiązarach prefabrykowanych murłata nie zawsze jest potrzebna, a sposób oparcia wiązarów na ścianie podaje producent.
Jakie siły na nią działają?
Krokwie dociskają murłatę w dół, ale przy silnym wietrze potrafią ją też odrywać od ściany. Do tego dochodzi poziome rozpieranie, które zależy od typu więźby. Dlatego murłata musi być przymocowana do ściany, a nie tylko na niej leżeć.
Z jakiego drewna i jakiego przekroju?
Murłatę wykonuje się z drewna iglastego, najczęściej świerku lub sosny. Drewno powinno być suche i sortowane wytrzymałościowo, zwykle klasa C24, o którym piszemy w artykule „Drewno C24, KVH czy BSH”. Ponieważ murłata leży na betonie lub murze, warto zadbać o impregnację przed grzybami.
Przekrój wynika z projektu. Przykładowo murłata może mieć szerokość i wysokość rzędu 10–14 cm, kwadratową lub prostokątną. Ostateczny przekrój dobiera konstruktor na podstawie projektu, rozstawu krokwi, obciążeń i sposobu mocowania.
Murłata to długa belka. Gdy nie da się jej wykonać z jednego kawałka, łączy się ją na zakład, ukośnie lub prosto, w miejscu i w sposób wskazany w projekcie.
Jak zakotwić murłatę w wieńcu?
Najczęściej stosuje się jedno z rozwiązań:
- pręty gwintowane lub śruby kotwiące wbetonowane w wieniec w trakcie betonowania; murłatę nawierca się i nakłada na wystające kotwy,
- kotwy chemiczne lub mechaniczne montowane w wieńcu po jego zastygnięciu,
- wyjątkowo szyny kotwiące lub inne systemowe łączniki podane w projekcie.
Rozstaw, średnicę i długość kotew podaje projekt. Przykładowo kotwy bywają rozstawione co 1–1,5 m, z dodatkowymi przy końcach murłaty, ale ostateczne rozwiązanie wybiera konstruktor. Nakrętki dokręca się przez podkładki, a pręty przycina tak, żeby nie wystawały ponad murłatę.
Czym połączyć krokwie z murłatą?
Są trzy typowe sposoby:
- wręg (karb): wycięcie w krokwi, którym siada na murłacie; tradycyjne rozwiązanie ciesielskie,
- kątowniki i łączniki ciesielskie: stalowe łączniki przybijane gwoździami lub wkręcane,
- strzemiona i wkręty konstrukcyjne: zwłaszcza tam, gdzie siła odrywająca od ściany jest duża.
Rodzaj połączenia i liczbę łączników określa konstruktor. Za luźne połączenie zapłaci się przy pierwszej wichurze.
Czy murłatę trzeba izolować?
Tak, przede wszystkim przed wilgocią. Pod murłatą układa się warstwę odcinającą wilgoć, np. papę lub pasek folii, żeby drewno nie nasiąkało od betonu. Od zewnątrz i od wewnątrz murłata powinna być wentylowana lub dobrze osłonięta, a nie zalana ociepleniem na ślepo. Jeśli przy ścianie zewnętrznej mur jest ocieplony, murłata jest zakryta deską okapową lub podbitką. Szczegóły rozwiązuje projekt.
Jak zamówić drewno na murłaty?
Podaj przekrój i całkowitą długość w metrach bieżących. Pamiętaj, że łączenie na zakład wymaga nadmiaru drewna. Dopytaj projektanta, czy murłata ma być impregnowana. Drewno C24 mamy suche i strugane, a impregnację możemy wykonać na zamówienie: drewno suche impregnujemy ciśnieniowo preparatem Wolmanit CX-8WB (zielonym). Na murłaty nadaje się też KVH 100 × 100, 120 × 120 lub 140 × 140 mm, które mamy w długości 13 m. Zadzwoń albo napisz: podamy aktualną cenę i dostępność.
