Wiązary dachowe: co to jest i jak są zbudowane
Wiązar dachowy to prefabrykowana drewniana kratownica, która niesie dach i opiera się zwykle tylko na ścianach zewnętrznych. Powstaje w zakładzie według obliczeń, a na budowę przyjeżdża gotowy do ustawienia.
Czym jest wiązar dachowy?
Wiązar to płaska konstrukcja w kształcie trójkąta (albo wielu trójkątów), zbudowana z prostych desek ułożonych w jednej płaszczyźnie. Taka kratownica jest sztywna, bo trójkąta nie da się zdeformować bez zmiany długości jego boków. Dzięki temu cienkie deski przenoszą duże obciążenia.
Wiązary ustawia się jeden obok drugiego w równych odstępach, jak szkielet dachu. Na nich układa się kontrłaty, łaty i pokrycie. W prostym dachu wiązar przejmuje rolę krokwi i jętek, a często pozwala obejść się bez płatwi i słupów pod dachem.
Z czego składa się wiązar?
- pas górny: dwie pochyłe belki, na których leży pokrycie dachu; to odpowiednik krokwi,
- pas dolny: pozioma belka u dołu, która wiąże oba końce i zwykle jest zarazem belką stropu nad ostatnią kondygnacją,
- krzyżulce i słupki: krótsze deski w środku, które tworzą trójkąty i przekazują siły między pasami,
- płytki kolczaste: stalowe płytki z wyciętymi i wygiętymi kolcami, wciskane prasą w drewno po obu stronach węzła.
Płytki kolczaste MiTek łączą elementy bez gwoździ i kleju. Kolce wchodzą w drewno na całej powierzchni płytki, więc obciążenie rozkłada się równomiernie. Wiązary, które oferujemy, wykonują współpracujący z nami producenci właśnie w tej technologii.
Wiązar wykonuje się z drewna konstrukcyjnego, najczęściej klasy C24, suchego i zwykle struganego ze wszystkich stron. Struganie jest potrzebne, bo płytka musi przylegać do równej powierzchni, a deski w jednym węźle muszą mieć tę samą grubość.
Jakie są rodzaje wiązarów?
Kształt wiązara wynika z kształtu dachu i z tego, jak ma być użyty strych.
| Rodzaj | Do czego | Uwaga |
|---|---|---|
| Wiązar kratowy (typowy) | dach dwuspadowy, strych nieużytkowy | zwykle najprostszy i najtańszy; wnętrze wypełnione prętami |
| Wiązar z poddaszem użytkowym | mieszkanie na poddaszu | wolna przestrzeń w środku; osobny artykuł |
| Wiązar z wysuniętym okapem lub wspornikiem | wiaty, daszki, duże okapy | pas górny wystaje poza ścianę |
| Wiązar płaski lub jednospadowy | garaże, wiaty, dobudówki | jeden spadek dachu |
Wiązary można też łączyć z więźbą tradycyjną, np. przy lukarnach, naczółkach czy dobudówkach. Takie miejsca projektuje się osobno.
Na jakich budynkach stosuje się wiązary?
- domy jednorodzinne z dachem dwuspadowym lub wielospadowym,
- garaże i wiaty,
- budynki gospodarcze, obory, magazyny i hale o dużej rozpiętości,
- budynki, w których nie chcemy ścian ani słupów wewnątrz pod dachem.
Przy bardzo skomplikowanych dachach, z wieloma lukarnami, wykuszami i załamaniami, bywa prościej zrobić więźbę tradycyjną lub CNC. O tym, które rozwiązanie jest lepsze, decyduje konstruktor. Porównanie rozwiązań opisaliśmy w artykule „Wiązary czy tradycyjna więźba dachowa?”.
Co zyskujesz, a o czym trzeba pamiętać?
- szybki montaż: wiązary ustawia się zwykle szybciej niż więźbę ciesielską, o ile są przygotowane ściany i dźwig albo sprzęt do podnoszenia,
- dokładna geometria: wszystkie wiązary są takie same, więc połać dachu wychodzi równa,
- mniej drewna i mniej ciężaru niż w więźbie tradycyjnej o tej samej rozpiętości,
- koszt konstrukcji dachu znany przed rozpoczęciem prac,
- wiązara nie wolno przerabiać na budowie: przecięcie lub usunięcie jednego pręta zmienia sposób pracy całej kratownicy.
Jeśli zamierzasz zamówić wiązary, przygotuj projekt domu z przekrojem dachu. Rozstaw wiązarów, przekroje desek i liczbę płytek określa projekt konstrukcji, a nie skład drewna. Zadzwoń albo napisz. Podamy aktualną cenę i dostępność oraz powiemy, co jest potrzebne do wyceny.
